Prawo administracyjne

Prawo administracyjne

Usługi z zakresu prawa administracyjnego

Decyzja samorządu, inspekcji, Departamentu Migracji, Państwowej Inspekcji Podatkowej, „Sodry” lub innej instytucji państwowej może wpływać na majątek osoby, prowadzoną działalność gospodarczą, gwarancje socjalne, prawo pobytu na Litwie albo prawo do wykonywania określonej działalności. Skutki prawne może wywoływać również bezczynność instytucji, zwłoka w udzieleniu odpowiedzi na wniosek albo odmowa dokonania czynności należących do jej zadań.

Spór administracyjny powstaje zazwyczaj co do zgodności z prawem indywidualnego aktu administracyjnego, działania lub bezczynności podmiotu administracji publicznej. Nie każdy jednak spór z instytucją państwową lub samorządową rozpoznawany jest przez sąd administracyjny – część spraw podlega szczególnemu trybowi przedsądowemu albo trybowi właściwemu dla sporów podatkowych, wykroczeń administracyjnych lub postępowania cywilnego.

Kancelaria adwokacka „Ernestas Bušmovičius ir partneriai” doradza osobom prywatnym i przedsiębiorcom, ocenia decyzje instytucji, sporządza skargi i inne pisma procesowe oraz reprezentuje klientów przed organami przedsądowego rozstrzygania sporów i przed sądami administracyjnymi.

Zaskarżanie decyzji instytucji i reprezentacja

Pomoc prawna i informacje praktyczne

Zaskarżanie decyzji instytucji państwowych i samorządowych

Decyzja instytucji administracji publicznej powinna być wydana przez właściwy podmiot, opierać się na okolicznościach faktycznych i przepisach prawa, być uzasadniona oraz wydana z zachowaniem ustalonego trybu. Decyzja powinna także wskazywać tryb jej zaskarżenia.

Oceniając, czy istnieją podstawy do zaskarżenia indywidualnego aktu administracyjnego, bada się:

  • czy instytucja miała kompetencję do wydania danej decyzji;
  • czy okoliczności faktyczne zostały ustalone prawidłowo;
  • czy istotne dane zostały zgromadzone i ocenione obiektywnie;
  • czy osobie umożliwiono złożenie wyjaśnień;
  • czy decyzja wskazuje jasne podstawy prawne i faktyczne;
  • czy zachowano procedury i przewidziane terminy;
  • czy zastosowane środki są proporcjonalne;
  • czy nie naruszono zasad uzasadnionych oczekiwań, równego traktowania i obiektywizmu.

Sposób zaskarżenia decyzji instytucji zależy od podmiotu, który ją wydał, od charakteru sporu oraz od trybu określonego w ustawach szczególnych.

Przedsądowe rozpoznawanie sporów administracyjnych

Przed wystąpieniem do sądu administracyjnego może mieć zastosowanie pozasądowy tryb uprzedniego rozpoznania sporu. W niektórych przypadkach wybiera się go dobrowolnie, w innych ustawa szczególna ustanawia obowiązkowy tryb przedsądowy.

Komisja Sporów Administracyjnych Litwy rozpoznaje, w granicach swojej właściwości, skargi na indywidualne akty administracyjne, działania, bezczynność lub zwłokę centralnych i terytorialnych podmiotów administracji państwowej oraz podmiotów administracji samorządowej.

Do Komisji można wnosić o:

  • uchylenie decyzji instytucji lub jej części;
  • zobowiązanie instytucji do usunięcia popełnionego naruszenia;
  • nakazanie dokonania czynności przewidzianych przepisami;
  • rozstrzygnięcie innego sporu administracyjnego należącego do jej właściwości.

Dla sporów dotyczących podatków, migracji, ubezpieczenia społecznego, służby publicznej i niektórych innych dziedzin może być przewidziany szczególny tryb zaskarżania. Przed sporządzeniem skargi ważne jest zatem sprawdzenie, do której instytucji należy ją złożyć oraz czy etap przedsądowy jest obowiązkowy.

Skarga do sądu administracyjnego

Sąd administracyjny bada zgodność z prawem decyzji, działań i bezczynności podmiotów administracji publicznej. Sprawy administracyjne w pierwszej instancji rozpoznaje Okręgowy Sąd Administracyjny, a w postępowaniu odwoławczym – Naczelny Sąd Administracyjny Litwy.

Skarga do sądu administracyjnego powinna jasno wskazywać:

  • zaskarżany akt administracyjny lub działanie;
  • okoliczności faktyczne sporu;
  • prawa lub uzasadnione interesy osoby, które zostały naruszone;
  • argumenty prawne skargi;
  • żądania kierowane do sądu;
  • dowody uzasadniające żądania;
  • informację o przedsądowym trybie rozstrzygania sporu, jeżeli został zastosowany.

W zależności od okoliczności można żądać uchylenia niezgodnej z prawem decyzji, zobowiązania instytucji do dokonania określonych czynności, zasądzenia naprawienia szkody wyrządzonej bezprawnymi działaniami władzy publicznej albo zastosowania innego środka przewidzianego w ustawie.

Bezczynność i zwłoka instytucji

Spór administracyjny może powstać nie tylko wokół wydanej decyzji. Osoba może zaskarżyć również bezczynność instytucji lub jej zwłokę, jeżeli w przewidzianym terminie instytucja:

  • nie udziela odpowiedzi na złożony wniosek lub skargę;
  • nie wydaje obowiązkowej decyzji administracyjnej;
  • nie wydaje dokumentu, zezwolenia lub zaświadczenia;
  • nie wykonuje wcześniejszej decyzji;
  • bez uzasadnienia przedłuża postępowanie administracyjne;
  • nie dokonuje innych obowiązkowych czynności należących do jej kompetencji.

W takim przypadku zazwyczaj wnosi się o zobowiązanie instytucji do dokonania określonej czynności. Sąd nie zawsze może jednak sam wydać decyzję należącą do kompetencji instytucji, dlatego żądania należy formułować z uwzględnieniem granic uznania administracyjnego podmiotu administracji publicznej.

Terminy zaskarżania decyzji instytucji

W sporach administracyjnych terminy mają szczególne znaczenie. Zgodnie z zasadami ogólnymi skargę na decyzję administracyjną do Komisji Sporów Administracyjnych Litwy albo do sądu administracyjnego należy zazwyczaj złożyć w terminie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia decyzji, jej doręczenia lub powzięcia o niej wiadomości.

Bezczynność instytucji lub jej zwłokę można co do zasady zaskarżyć w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym dana czynność powinna była zostać dokonana. Ustawy szczególne mogą przewidywać inne terminy, w tym krótsze.

Uchybiony termin może w określonych przypadkach zostać przywrócony, jeżeli jego uchybienie nastąpiło z ważnych przyczyn potwierdzonych dokumentami. Przywrócenie terminu nie następuje jednak automatycznie, dlatego po otrzymaniu niekorzystnej decyzji instytucji nie należy zwlekać.

Ogólne informacje o terminach wystąpienia do sądu przedstawiono na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego Litwy.

Środki zabezpieczenia roszczenia

Wniesienie skargi nie zawsze wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji administracyjnej. Jeżeli wykonanie decyzji mogłoby spowodować istotną i trudną do naprawienia szkodę albo utrudnić wykonanie przyszłego orzeczenia sądu, można wnosić o zastosowanie środka zabezpieczenia roszczenia.

W zależności od okoliczności sprawy można wnosić, aby sąd:

  • tymczasowo wstrzymał obowiązywanie zaskarżonego aktu administracyjnego;
  • zakazał określonych działań;
  • tymczasowo uregulował sporne stosunki;
  • zastosował inny środek przewidziany w ustawie.

Taki wniosek należy uzasadnić konkretnymi danymi o możliwych skutkach. Ogólne stwierdzenie, że decyzja powoduje niedogodności lub straty finansowe, może okazać się niewystarczające.

Spory administracyjne dotyczące gruntów i nieruchomości

Sprawy gruntowe i dotyczące nieruchomości mogą obejmować zarówno prawo administracyjne, jak i cywilne. W postępowaniu administracyjnym oceniane są zazwyczaj decyzje podmiotów administracji publicznej, na przykład:

  • decyzje Krajowej Służby Gruntów;
  • sprawy dzierżawy, użytkowania lub sprzedaży gruntów państwowych;
  • procedury tworzenia i przekształcania działek;
  • ustanowienie służebności aktem administracyjnym;
  • sprawy danych katastralnych i procedur administracyjnych;
  • decyzje wydane w procesie przywracania praw własności;
  • decyzje samorządów lub innych instytucji dotyczące nieruchomości.

Jeżeli spór powstaje między osobami prywatnymi i dotyczy własności, korzystania z nieruchomości, granic działek albo stosunków umownych, może być rozpoznawany w postępowaniu cywilnym. Należy zatem najpierw ustalić charakter prawny sporu i właściwy sąd.

Spory budowlane, planistyczne i środowiskowe

Decyzje wydawane w procesach budowlanych i planistycznych mogą mieć długotrwałe skutki dla właścicieli nieruchomości, inwestorów, właścicieli sąsiednich działek oraz społeczności lokalnych.

Pomoc prawna może być potrzebna w sprawach dotyczących:

  • wydania lub uchylenia pozwolenia na budowę;
  • odmowy wydania pozwolenia na budowę;
  • decyzji Państwowej Inspekcji Planowania Przestrzennego i Budownictwa;
  • usunięcia skutków samowoli budowlanej;
  • nakazów i protokołów kontroli;
  • dokumentów i procedur planowania przestrzennego;
  • szczególnych warunków korzystania z gruntów;
  • oceny oddziaływania na środowisko;
  • nakazów i sankcji instytucji ochrony środowiska.

W tych sprawach ważna jest ocena nie tylko decyzji instytucji, lecz także dokumentacji projektowej, danych z rejestrów, procedur planistycznych, przeprowadzonych kontroli oraz praw osób zainteresowanych.

Spory podatkowe i celne

Decyzje Państwowej Inspekcji Podatkowej lub organów celnych mogą skutkować dodatkowo naliczonymi podatkami, odsetkami za zwłokę, karami i innymi konsekwencjami finansowymi.

Doradzamy i reprezentujemy klientów w sprawach dotyczących:

  • wyników kontroli i postępowań podatkowych;
  • decyzji o dodatkowo naliczonych podatkach;
  • VAT, podatku dochodowego od osób prawnych i fizycznych oraz innych podatków;
  • kar i odsetek za zwłokę nałożonych przez organ podatkowy;
  • odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej;
  • decyzji celnych;
  • postępowania przed Komisją Sporów Podatkowych i przed sądem.

Spory podatkowe podlegają szczególnemu trybowi i terminom zaskarżania. Przed wniesieniem skargi należy ocenić, do której instytucji ją skierować, jakie dowody potwierdzają stanowisko podatnika oraz czy na czas sporu można wstrzymać egzekucję.

Sprawy migracyjne i obywatelstwa

Decyzje Departamentu Migracji lub innych właściwych instytucji mogą dotyczyć prawa osoby do wjazdu, pobytu, pracy lub pozostania na Litwie.

Udzielamy pomocy prawnej w sprawach dotyczących:

  • odmowy wydania lub zmiany zezwolenia na pobyt czasowy;
  • cofnięcia zezwolenia na pobyt stały;
  • wiz i zakazów wjazdu;
  • decyzji o wydaleniu lub powrocie;
  • procedur azylowych;
  • spraw obywatelstwa Republiki Litewskiej;
  • zaskarżania decyzji Departamentu Migracji.

W sprawach migracyjnych terminy bywają krótkie, a decyzje mogą wywoływać natychmiastowe skutki, dlatego w każdym przypadku należy sprawdzić tryb zaskarżenia wskazany w konkretnej decyzji.

Spory o zabezpieczenie społeczne, emerytury i świadczenia

Spór administracyjny może dotyczyć ubezpieczenia społecznego, emerytury, świadczenia, rekompensaty albo oceny niepełnosprawności osoby.

Doradzamy i reprezentujemy klientów w sprawach dotyczących:

  • decyzji „Sodry”;
  • emerytur i świadczeń z ubezpieczenia społecznego;
  • zasiłków chorobowych, macierzyńskich, dla bezrobotnych i innych;
  • zwrotu kwot wypłaconych bez podstawy;
  • ustalenia poziomu uczestnictwa lub niepełnosprawności;
  • oceny potrzeby pomocy indywidualnej;
  • decyzji Agencji Ochrony Praw Osób z Niepełnosprawnościami;
  • świadczeń socjalnych i rekompensat przyznawanych przez samorządy.

W tych dziedzinach może obowiązywać szczególny przedsądowy tryb zaskarżania, dlatego ważna jest ocena zarówno uzasadnienia decyzji, jak i dokumentów medycznych, socjalnych oraz finansowych.

Spory dotyczące służby publicznej, licencji i nadzoru nad działalnością

Pomoc adwokata prawa administracyjnego może być potrzebna również przy rozstrzyganiu:

  • spraw naboru, oceny i zwolnienia urzędników;
  • sporów o nałożenie kar dyscyplinarnych w służbie;
  • spraw wydania, zawieszenia lub cofnięcia licencji i zezwoleń;
  • zgodności z prawem kontroli działalności gospodarczej;
  • nakazów instytucji nadzorczych;
  • sankcji ekonomicznych i ograniczeń działalności;
  • decyzji rejestrów i innych podmiotów administracji publicznej;
  • naprawienia szkody wyrządzonej bezprawnymi działaniami instytucji państwowych lub samorządowych.

Tryb rozpoznania sporu zależy od instytucji, wydanej decyzji oraz przepisów regulujących daną dziedzinę działalności.

Odróżnienie spraw o wykroczenia administracyjne

Spór administracyjny i sprawa o wykroczenie administracyjne to różne postępowania. Decyzje instytucji z zakresu administracji publicznej zaskarża się zazwyczaj do organu przedsądowego rozstrzygania sporów albo do sądu administracyjnego, natomiast sprawy o wykroczenia administracyjne rozpoznawane są na podstawie Kodeksu wykroczeń administracyjnych.

Sprawa o wykroczenie administracyjne może dotyczyć:

  • naruszeń przepisów ruchu drogowego;
  • cofnięcia prawa do kierowania pojazdami;
  • wypadku drogowego;
  • naruszeń porządku publicznego;
  • wymogów dotyczących zatrudnienia, handlu lub działalności gospodarczej;
  • wykroczeń środowiskowych i budowlanych;
  • innych czynów przewidzianych w Kodeksie wykroczeń administracyjnych.

Orzeczenie wydane pozasądowo przez instytucję w sprawie o wykroczenie administracyjne zaskarża się zazwyczaj do sądu rejonowego za pośrednictwem instytucji, która je wydała. Ogólny termin zaskarżenia wynosi 20 dni kalendarzowych od dnia wysłania lub doręczenia odpisu orzeczenia, jednak w każdym przypadku należy sprawdzić tryb wskazany w orzeczeniu.

Usługi adwokata prawa administracyjnego

Świadczymy następujące usługi prawne:

  • doradzamy w kwestii zgodności z prawem decyzji instytucji i możliwości jej zaskarżenia;
  • ustalamy tryb rozpoznania sporu i właściwy sąd;
  • oceniamy, czy tryb przedsądowy jest obowiązkowy;
  • sporządzamy wnioski, skargi, odpowiedzi i inne pisma procesowe;
  • reprezentujemy klientów przed Komisją Sporów Administracyjnych Litwy i innymi organami przedsądowymi;
  • reprezentujemy klientów przed Okręgowym Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym Litwy;
  • wnosimy o zabezpieczenie roszczenia, gdy istnieje ku temu podstawa prawna;
  • sporządzamy apelacje;
  • reprezentujemy klientów w sprawach o wykroczenia administracyjne;
  • doradzamy w sprawach naprawienia szkody wyrządzonej bezprawnymi działaniami instytucji państwowych lub samorządowych.

Przed podjęciem czynności prawnych oceniamy zaskarżaną decyzję, posiadane dokumenty, terminy zaskarżenia, właściwy tryb oraz realne perspektywy sporu.

Dlaczego warto zwrócić się do nas?

Kancelaria adwokacka „Ernestas Bušmovičius ir partneriai” działa od 2005 roku. Reprezentujemy klientów z Litwy i z zagranicy w sprawach z zakresu prawa administracyjnego powstałych na Litwie.

Nasze zasady pracy:

  • indywidualna ocena każdej sytuacji;
  • ustalenie właściwego trybu zaskarżenia i właściwej instytucji;
  • jasne wyjaśnienie dostępnych rozwiązań, terminów i ryzyk;
  • staranne przygotowanie pism procesowych;
  • poufność i odpowiedzialność zawodowa;
  • bezpośredni kontakt z adwokatem prowadzącym sprawę;
  • obiektywna ocena perspektyw sporu;
  • informowanie klienta o przebiegu postępowania i podjętych decyzjach.

Adwokat nie może zagwarantować, że decyzja instytucji zostanie uchylona. Jego obowiązkiem jest profesjonalna ocena sytuacji oraz obrona praw i uzasadnionych interesów klienta zgodnymi z prawem środkami.

Najczęściej zadawane pytania

Gdzie należy zaskarżyć decyzję instytucji?

Zależy to od instytucji, która wydała decyzję, oraz od charakteru sporu. Skargę można złożyć do Komisji Sporów Administracyjnych Litwy, do szczególnego organu przedsądowego albo bezpośrednio do Okręgowego Sądu Administracyjnego. Tryb zaskarżenia zazwyczaj wskazany jest w samej decyzji, warto jednak zweryfikować jego prawidłowość.

Czy przed wystąpieniem do sądu administracyjnego trzeba złożyć skargę do Komisji?

Nie zawsze. W niektórych przypadkach tryb przedsądowy wybierany jest dobrowolnie, jednak ustawy szczególne mogą czynić go obowiązkowym. Jeżeli obowiązkowy tryb nie został zastosowany, sąd może odmówić przyjęcia skargi.

Ile czasu jest na zaskarżenie decyzji administracyjnej?

Termin ogólny wynosi najczęściej jeden miesiąc od doręczenia lub ogłoszenia decyzji albo od powzięcia o niej wiadomości. Bezczynność instytucji zaskarża się zazwyczaj w terminie dwóch miesięcy, a orzeczenie w sprawie o wykroczenie administracyjne – w terminie 20 dni kalendarzowych. Ustawy szczególne mogą przewidywać inne terminy.

Czy wniesienie skargi wstrzymuje wykonanie decyzji?

Nie zawsze. Jeżeli wykonanie decyzji mogłoby wywołać trudne do naprawienia skutki, wraz ze skargą można złożyć uzasadniony wniosek o zastosowanie środka zabezpieczenia roszczenia.

Czy można zaskarżyć instytucję, która nie udziela odpowiedzi?

Tak. Bezczynność instytucji lub jej zwłokę można zaskarżyć, jeżeli w przewidzianym terminie nie wydała decyzji, nie udzieliła odpowiedzi albo nie dokonała obowiązkowych czynności.

Czy wszystkie spory z samorządem rozpoznaje sąd administracyjny?

Nie. Jeżeli samorząd działał jako podmiot administracji publicznej, spór może mieć charakter administracyjny. Jeżeli wynika on z umowy, własności lub innych stosunków prywatnych, sprawę może rozpoznawać sąd powszechny.

Jakie dokumenty należy przekazać adwokatowi?

Przede wszystkim należy przekazać zaskarżaną decyzję, dokumenty potwierdzające datę jej otrzymania, wcześniejsze wnioski i odpowiedzi, korespondencję z instytucją, protokoły kontroli, odpisy z rejestrów oraz inne dowody istotne dla sporu. Przydatna jest również krótka chronologia zdarzeń.

Ile kosztują usługi adwokata prawa administracyjnego?

Cena zależy od złożoności sporu, obszerności dokumentów, właściwego trybu oraz czasu trwania niezbędnej reprezentacji. Zakres prac i warunki płatności ustalane są po zapoznaniu się z konkretną sytuacją.

Potrzebna pomoc adwokata prawa administracyjnego?

Jeżeli otrzymali Państwo niekorzystną decyzję instytucji państwowej lub samorządowej, jeżeli instytucja nie odpowiada na Państwa wniosek albo jeżeli chcą Państwo złożyć skargę do sądu administracyjnego, prosimy o kontakt z kancelarią adwokacką „Ernestas Bušmovičius ir partneriai”.

Prosimy krótko opisać sytuację, wskazać instytucję, która wydała decyzję, oraz datę jej otrzymania, a także dołączyć posiadane dokumenty. Po zapoznaniu się z przekazanymi informacjami będziemy mogli ocenić termin zaskarżenia, właściwy tryb oraz możliwe dalsze kroki.

Adres e-mail:

e.busmovicius@gmail.com

bogdanjer@gmail.com

Telefony:

+370 604 00911

+370 612 41679

Regulacje prawne i źródła

Działalność podmiotów administracji publicznej i wydawanie decyzji administracyjnych reguluje Ustawa Republiki Litewskiej o administracji publicznej.

Tryb przedsądowego rozpoznawania sporów określa Ustawa Republiki Litewskiej o trybie przedsądowego rozpoznawania sporów administracyjnych, a rozpoznawanie spraw przez sądy administracyjne reguluje Ustawa Republiki Litewskiej o postępowaniu administracyjnym.

Rozpoznawanie spraw o wykroczenia administracyjne i zaskarżanie orzeczeń reguluje Kodeks wykroczeń administracyjnych Republiki Litewskiej.

Informacje o przedsądowym rozpoznawaniu sporów administracyjnych publikowane są na stronie internetowej Komisji Sporów Administracyjnych Litwy.

Przepisy prawa, kompetencje instytucji oraz praktyka ich stosowania mogą ulegać zmianom, dlatego konkretną sytuację należy oceniać według regulacji obowiązujących w chwili zwrócenia się o pomoc.

Na tej stronie przedstawiono informacje o charakterze ogólnym. Nie należy ich traktować jako indywidualnej porady prawnej.